Kira artış oranı nasıl hesaplanır?

Kira artışı konusunda en sık yapılan hata, “enflasyon ne kadarsa o kadar artar” diye düşünmek. Oysa yasa yıllık enflasyonu değil, on iki aylık ortalamayı esas alıyor. İkisi çoğu zaman farklı rakamlardır.

Kuralın kendisi

Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre konut kiralarında yenilenen dönemde uygulanacak artış, bir önceki kira yılındaki TÜFE'nin on iki aylık ortalamasına göre değişim oranını aşamaz. Taraflar daha düşük bir artışta anlaşabilir, ama daha yükseğini sözleşmeye yazsalar bile o kısım geçersiz sayılır.

Bir dönem uygulanan %25 sınırı 1 Temmuz 2024'te sona erdi. Bugün geçerli tek tavan TÜFE ortalaması.

Adım adım hesaplama

1. Kira sözleşmenin başlangıç ayını bul. Örneğin kontrat mart ayında başladıysa, her yıl mart ayında yenilenir.
2. Yenilenme ayından bir önceki ayın TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalama TÜFE oranına bak. Mart yenilemesi için şubat verisi kullanılır.
3. Mevcut kiranı bu oranla çarp ve kiraya ekle.

Örnek mantık: Kiran 20.000 TL ve ilgili ayın 12 aylık ortalaması %X ise yeni kira en fazla 20.000 × (1 + X/100) olur.

Oran her ay değiştiği için burada sabit bir rakam vermiyoruz. Güncel oranı otomatik çeken kira artış hesaplayıcısı ile kendi kiranı saniyeler içinde hesaplayabilirsin.

Dikkat etmen gerekenler

• Sözleşmede daha düşük oran yazıyorsa o oran geçerlidir. Örneğin “yıllık %15 artış” yazıyor ve ortalama daha yüksekse, ev sahibi %15'ten fazlasını isteyemez.
• Sözleşmede hiç artış maddesi yoksa ev sahibi ancak anlaşma ya da kira tespit davası yoluyla artış yapabilir.
• Beş yılı dolduran kiralarda kural değişir: Bu durumda kira bedeli hakim tarafından emsal kiralar, evin durumu ve TÜFE dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenebilir.
• Artışı yazılı olarak (mesaj, e-posta ya da banka açıklaması) konuşmak, ileride çıkabilecek tartışmalarda işini kolaylaştırır.

Hangi oranı kullandığından emin ol

TÜİK her ay hem “yıllık” hem “12 aylık ortalama” enflasyonu açıklar. Kira artışında kullanılacak olan 12 aylık ortalamalar satırıdır. Yanlış satırı alırsan, ödemen gerekenden fazla ya da eksik bir rakamla karşılaşırsın.