Ev alırken verilen kapora geri alınır mı?

Beğendiğin evi kaçırmamak için satıcıya veya emlakçıya kapora vermek yaygındır. Peki satış gerçekleşmezse bu para ne olur?

Kaporanın iki türü

Borçlar Kanunu iki tür ödeme tanımlar:

• Bağlanma parası (TBK 177): Sözleşmenin yapıldığını gösterir. Satış gerçekleşirse bedelden düşülür. Aksi kararlaştırılmadıkça verilen paranın bu türden olduğu kabul edilir.
• Cayma parası (TBK 178): Taraflara sözleşmeden dönme hakkı verir. Parayı veren caymak isterse parayı kaybeder; alan cayarsa iki katını iade eder.

Bir ödemenin cayma parası olduğunu iddia eden bunu ispat etmek zorundadır. Sadece "kapora" yazması yeterli olmaz.

Ev satışında özel durum

Taşınmaz satışı ancak tapu müdürlüğünde resmi şekilde yapılırsa geçerlidir. Emlakçı ofisinde veya elden imzalanan "satış sözleşmesi" bu şekle uymadığından geçersizdir. Geçersiz bir sözleşmeye dayanılarak verilen para da kural olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.

Pratikte ne yapmalısın?

1. Kaporayı yazılı belgeye bağla. Tutarı, hangi ev için verildiğini ve hangi durumlarda iade edileceğini yaz.
2. "Kredi çıkmazsa iade edilir" gibi koşulları mutlaka ekle.
3. Ödemeyi banka üzerinden yap, açıklamaya taşınmaz bilgisini yaz.
4. Emlakçıya veriyorsan, emlakçının satıcı adına para almaya yetkili olup olmadığını kontrol et.

Satıcı iade etmezse

Önce noter aracılığıyla ihtarname gönder. Sonuç alamazsan dava yoluna gidebilirsin. Sebepsiz zenginleşme talepleri, durumu öğrendiğin tarihten itibaren iki yıl, her halde on yıl içinde ileri sürülmelidir. Tutar büyükse bir avukatla görüşmen yerinde olur.

Emlakçı sözleşmesi ayrı bir konu

Emlakçıyla imzaladığın yer gösterme veya aracılık sözleşmesi, satıcıyla aranda bir satış sözleşmesi değildir. Bu sözleşmelerde cayma halinde komisyon ödenmesini öngören maddeler bulunabilir. İmzalamadan önce hangi durumda ne ödeyeceğini mutlaka oku.

Evi görmeden önce kontrol etmen gerekenler için ev gezme kontrol listesi ve ev alırken resmi sorgulamalar rehberine göz at.